Noel

Milat Yortusu (Noel) 25 Aralık 6 7 veya 19 Ocak tarihlerinde İsa'nın doğumunun kutlandığı gündür. Noel sözcüğünün kökeni Natalis yani latince doğum kelimesidir. Türkçeye Fransızca Noël sözcüğünden geçmiştir. Christmas ve benzeri kelimeler ise Yunanca Khristos ile Latincesindeki Messa kelimelerinin birleşmesinden oluşmuştur. Noel Babanın Kökeni 4. yüzyılda yaşamış aziz Piskopos Nikola Aziz Nikolaos (Νικόλαος) veya Aya Nikola'ya dayanır. Mucize yaratan lakabıyla da bilinen Nikolaos'un Noel Baba karakterine ilham kaynağı olduğu düşünülmektedir.

Noel arifesini Noel'e bağlayan akşam gece evlere girerek çocuklara hediye bıraktığına inanılan çocukların kahramanın ismi ise Noel Babadır.

Geçmişte Yunanlar Aziz Nikolaos hatırasına küçük Noel kayıkları süslerdi, bugün de eski Hristiyan adetlerini anmak amacıyla bir çok kişi ağaç yerine kayık süslerler.

Noel İlahileri “Kalanda”

Noel ilahileri (veya Kalanda) söylemek günümüze kadar korunmuştur. Noel ve Yeni Yıl Arifesi’nde çocuklar grup halinde evleri dolaşarak ilahiler söylerler, beraberlerinde üçgen çan, gitar, akordiyonlar ve armonikalar çalmaktadırlar. Yakın zamana kadar çocuklara ödül olarak hamur işleri hediye edilmekteydi günümüzde ise genel olarak para verilmektedir.

Kallikántzari Yunanistan’ın dost canlısı perileri kallikántzari ismiyle anılırlar. Kallikántzari dünyanın derinliklerinde yaşarlar ve yeryüzüne sadece Noel’den Epifani Günü’ne kadar olan 12 günlük sürede çıkarlar. Yer yüzündeyken evlere saklanıp, bacalardan kayıp insanları korkuturlar. Yunanistan genelinde bu perileri uzak tutmabilmek için bir çok ritüel uygulanmaktadır. Cinler, Epifani Günü’nde (Epiphany) tüm sular kutsandığında yeniden dünyanın merkezine geri dönerler.

Bayramının başladığını sembolize eden Melomakarona ve Kourabiedes en bilindik lezzetlerdir ve Noel döneminin başlangıcını simgeler. Bizans zamanlarına dayanan bir diğer gelenek ise Vassilopita’nın dilimlenmesidir. Diliminde gizlenmiş parayı bulan kişinin yıl boyunca şanslı olacağına inanılır.

Kaynak: mfa.gr